X
تبلیغات
جهش - کتابخانه آشوربانی پال
 

                                                               آشوربانيپال[1]

وي آخرين پادشاه بزرگ آشور در قرن هفتم ق.م است كه به ايجاد عصر طلايي ادبيات و انهدام ناگهاني آن كمك كرد. آشوربانيپال گروهي از كاتبان را براي گردآوري و نسخه‌برداري آثار سومري ـ بابلي به قسمت‌هاي مختلف امپراتوري خود گسيل داشت. وي هنر نسخه‌برداري را به قصد گردآوري كتابخانه‌هاي آشوري در نينوا فراگرفت. نتيجه فعاليت اين كتابخانه نشان‌دهنده مضامين اوليه و احتمالاً مجموعه‌اي كامل از الواح گلي است، اما به چند دليل نشاني از واقعيت كتابداري در كتابخانه آشوربانيپال* به‌چشم نمي‌خورد؛ زيرا آشوربانيپال نخست يك جنگجو، سپس يك مدير، و سرانجام يك كتابدار بود. وي، مانند بيشتر سرمايه‌داران، بسيار عملگرا بود و مديريت بر اشيا و افراد را به مديريت بر انديشه‌ها ترجيح مي‌داد. براي گردآوري، حفاظت، و سازماندهي الواح گلي در تنها كتابخانه بين‌النهرين، بيشتر از روش‌هاي معمولِ تدبيرِ منزل استفاده مي‌كرد تا كتابداري. متون سومري و بابلي قديم، طبق ميراث بازمانده از آشوريان براي تنظيم ظاهري آنها در كتابخانه، حفاظت مي‌شد نه بر اساس تحوّلي فكري. هيچ نشانه‌اي از توليد ادبيات و علوم در اين دوره مشاهده نشده، زيرا آشوريان بيشتر مصرف‌كننده اطلاعات بوده‌اند تا توليدكننده آن. نقش اصلي آنها، كمك به تهيه آرشيوهاي اوليه براي مطالعات تاريخي آينده در مورد آشور بوده است؛ و آشوري‌ها افرادي اديب و محقّق به‌حساب نمي‌آمدند.

آشوربانيپال را مي‌توان نخستين كتابدار عملگرا و فاقد هرگونه تأمل و استدلال منطقي به‌حساب آورد. پس از ورود شيوه‌هاي كتابشناختي او به كتابخانه اسكندريه*، يونانيان آنها را روش‌هايي ساده و قابل اجرا براي اداره يك كتابخانه يافتند و با تغييرات اندكي به‌صورت اصولي بنيادين براي سازماندهي متون ادبي باستان مورد استفاده قرار دادند. بدين ترتيب، از مسائل حل‌نشده سازماندهي منابع كه از طريق رومي‌ها به اروپاي غربي آمده بود اجتناب ورزيدند. اين امر منجر به عدم نفوذ يونان در مباحث كتابشناختي گرديد و عامل اصلي نواقصي شد كه در كتابداري امروز مشاهده مي‌گردد.

           

 (WELIS)  اچ. كرتيس رايت [2]  

ترجمه تاج‌الملوك ارجمند